TRONG LỊCH SỬ, CHỈ CÓ DUY NHẤT MỘT NGƯỜI ĐƯỢC CHỮA TRỊ THÀNH CÔNG CĂN BỆNH THẾ KỈ HIV. THỰC HƯ CHUYỆN NÀY RA SAO?

                             30 tháng 9, 2014 – Justine Alford

Theo Iflscience.com via

[Via PLOS Pathogens, Science and Live Science]

Hàng thập kỉ qua, dù nhiều nghiên cứu khoa học đã mở ra nhiều tiến bộ to lớn về sự hiểu biết của con người đối với virus và với những căn bệnh mà chúng gây ra, thế nhưng chúng ta vẫn chưa tìm ra được phương cách chữa căn bệnh HIV.

Chỉ có duy nhất một người đàn ông, một bệnh nhân tai tiếng từ Berlin, Timothy Ray Brown, nhận được sự chữa trị quý báu cho căn bệnh HIV vào năm 2007. Anh chàng này là người duy nhất trên thế giới đã loại bỏ hoàn toàn virus, dù nhiều nhà khoa học mông lung về hướng chữa trị phù hợp cho anh ta. Ngay thời điểm hiện tại, một nghiên cứu mới đây cuối cũng đã lóe lên tia hi vọng về điều kì lạ này và bác bỏ một lý giải trước đây được xem là khả dĩ.

 Timothy Ray Brown

Brown được chuẩn đoán bị nhiễm HIV năm 1995. Anh ta đã dùng nhiều thuốc chống lại HIV hoặc liệu pháp chống lại sự tàn phá của HIV trong cơ thể ( ART), trong 11 năm để chống lại sự nhiễm khuẩn trước khi người ta biết rằng anh ta đã làm cho bệnh bạch cầu phát triển thông qua cách chữa trị này. Bác sĩ áp dụng phương pháp hóa trị liệu cho anh ta nhưng bất thành, thế nên nhiều nhà vật lý quyết định tiến hành phương pháp ghép tủy xương. Phương pháp này đã chữa trị thành công bệnh ung thư, nhưng điều thú vị là virus trong máu đã ở cấp độ không thể dự đoán được và Brown không bao giờ hồi phục lại được, dù anh đã bỏ phương pháp chữa trị ART.

Một lớp cắt của virus HIV 

Vậy thì chuyện gì đã xảy ra với Brown? Nhiều nhà khoa học nghĩ rằng 3 nhân tố khác biệt có thể góp phần vào sự thoát chết ngoạn mục của Brown. Thứ nhất, Brown đã được cấy tủy từ một một người có gen hiếm gặp, chính cơ quan đột biến này tìm cách chui vào bên trong bạch cầu, làm thay đổi một trong những cơ quan thụ cảm của virus HIV.

Thứ hai, hệ thống miễn dịch của Brown đã bị phá hủy bởi phương pháp hóa trị liệu và xạ trị khi chuẩn bị ca cấy ghép. Quá trình này được biết như là một phương pháp thăm dò, có thể giết được hết những tế bào bị nhiệm virus HIV trong cơ thể anh ta.

 Cuối cùng, những tế bào được cấy ghép có thể đã tấn công vào những tế bào trong cơ thể của Brown, quá trình này được xem như mô ghép đã tấn công vào căn bệnh của chính cơ thể vật chủ, và vì thế đã phá hủy những nơi còn sót lại vius HIV.

Để tìm ra phương pháp nào là phương pháp có tác dụng trực tiếp với bệnh tình của Brown, một nhóm nghiên cứu từ trường đại học Atlanta tạo ra một nghiên cứu nhỏ trên loài khỉ. Như mô tả của tờ PLOS Pathogens

thì nhiều nhà khoa học đã loại bỏ đi tế bào gốc từ máu của  3 con khỉ nâu  đuôi ngắn Ấn Độ ( rhesus  macaques) và tích trữ lại dùng sau. Sau đó, họ làm nhiễm khuẩn có hạn chế 3 con khỉ này với một loại virus lai có tên gọi là SHIV (Simian-Human Immunodeficiency Virus) , là loại lai giữa vius HIV ở người với virus  một loại khỉ không đuôi (simian ) khác ( Tức là HIV+ SIV è SHIV ).  Rồi thì, họ sử dụng liệu pháp ART cho những con khỉ bị nhiễm khuẩn này, giống hệt như khi áp dụng cho con người.

 Giống khỉ rhesus macaque 

7 tháng sau, cả 3 con khỉ bị loại bỏ tế bào gốc đã phải chịu đựng phương pháp chiếu xạ vào cả cơ thể. Phương pháp này tiêu diệt đa số tế bào miễn dịch của chúng, bao gồm cả 99% bạch cầu, nơi virus HIV gây nhiễm khuẩn nặng.  Những con khỉ này sau đó được cấy ghép tế bào gốc của chúng, phần mà các nhà khoa học đã lấy ra từ lúc bắt đầu. Sau khi tế bào gốc được ghép thành công vào cơ thể của khỉ, nhóm nghiên cứu ngừng phương pháp ART cho tất cả 6 con khỉ.

Cũng giống như khi con người ngưng dùng thuốc, virus sẽ tấn công trở lại vào cơ thể nhóm khỉ làm tiêu chuẩn so sánh  và 2 trong số những con khỉ được cấy ghép. Loài khỉ này đã chịu di chứng sang thận hai tuần sau khi nhóm nghiên cứu dừng sử dụng phương pháp ART và hậu quả là chúng đã bị giết để thoát khỏi sự đau đớn về thể xác, nghĩa là chẳng còn thêm thời gian để nghiên cứu thêm nhiều điều khác nữa.

Theo những nhà nghiên cứu, điều này chứng tỏ rằng phương pháp này (phương pháp tàn phá hệ miễn dịch) không hiệu quả để giúp bệnh nhân loại bỏ HIV. Dù vậy, rất có thể rằng mô ghép đã đối chọi lại với căn bệnh của cơ thể vật chủ,  sự đột biến trong cơ thể người hiến cho Brown hoặc là cả hai điều này đã kết hợp với nhau tạo nên sự thần kì. Vì những con khỉ chỉ nhận được các tế bào của chính chúng, điều này lại không khởi sự được quá trình đối chọi lại với căn bệnh của cơ thể vật chủ, đó có vẻ  là nhân tố quan trọng nhất giúp đẩy lùi virus HIV.

Hai bệnh nhân bị bệnh bạch cầu, dương tính với virus HIV khác, đã được tiến hành ca phẫu thuật cấy ghép từ những người hiến tặng không hề có gen đột biến, và khi thông thường họ nhìn như có vẻ đã được chữa khỏi, thì virus cuối cùng trở lại. Điều này nói lên một sự thật, rằng trong khi quá trình điều trị không hiệu quả, thì việc cấy ghép gần như chắc chắn giúp cắt giảm tỉ lệ HIV trong cơ thể của họ.

Trong khi nghiên cứu này chẳng hề cung cấp cho chúng ta câu trả lời đáng tin cậy, thế nhưng nó đã giúp loại bỏ được một khả năng có thể có trong quá trình nghiên cứu tìm cách chữa trị HIV. Những nhà nghiên cứu nói rằng, họ sẽ cố gắng giải quyết được điều bí ẩn và lên kế hoạch cho nhiều dự án hơn nữa.

 Bản quyền gốc : http://www.iflscience.com/health-and-medicine/scientists-closer-understanding-how-berlin-patient-was-cured-hiv

[ Võ Thị Bích Nga chuyển dịch ]